Donderdagavond 26/02/2015  was het zover: met miezerregen op heel wat plaatsen en avondtemperaturen rond de 8 °C, waren de trekomstandigheden gunstig. Padden, kikkers en salamanders ontwaakten massaal uit hun winterslaap. Na een paar dagen aanmodderen was de grote paddentrek duidelijk gestart.

Amfibieën brengen de winter meestal door aan land, verstopt onder bladeren, een houtmijt of ingegraven in een ondergronds holte. In het voorjaar ontwaken ze en gaan ze op pad naar hun voortplantingspoel. Doel: een partner zoeken en eitjes afzetten. Door het dichte Vlaamse wegennet moeten veel amfibieën tijdens die tocht een weg oversteken. Vaak eindigt zo’n tocht ‘op weg naar nieuw leven’ in een platte dood. Langs de trekroutes worden nu jaarlijks schermen geplaatst die de amfibieën naar ingegraven emmers leiden. Dit doen we nog maar tien jaar. Ervoor raapten we ze ‘s avonds op van de straat. Het valt ook duidelijk op dat er meer dieren te vinden zijn aan de verlichtingspalen. Ze worden erdoor aangetrokken.

Op de meeste plaatsen worden de acties door mensen van Natuurpunt uitgevoerd en gecoördineerd, samen met vele vrijwilligers. In de straat van het opvangcentrum wordt ze al 25 jaar georganiseerd door de opvangcentrumverantwoordelijke. In die tijd kon hij vooral ’s avonds zelf reeds 30 000 dieren in de Liedermeersweg overzetten.  ’s  Ochtends worden de dieren meestal door stagiairs, vrijwilligers of personeel uit de emmers gehaald. Dit wordt best zo vroeg mogelijk gedaan omdat de zon salamanders kan doen uitdrogen, vogels ermee kunnen gaan lopen, voorbijgangers ze meenemen. We leggen daarom ook een steen of een andere schuilplaats in de emmers. We geven de gegevens tijdens de trekperiode regelmatig gegevens door aan het paddenportaal van Hyla (de amfibieën –reptielenwerkgroep van natuurpunt) die de acties in Vlaanderen coördineert. In 2014 werden in 123 Vlaamse steden en gemeenten 264 overzetacties georganiseerd (een record!), goed voor 166.547 amfibieën die levend de weg werden overgezet. Wij brengen alle amfibieën veilig over naar de lange sloot van het Liedermeerspark.  Er zijn uitzonderlijke aantallen van salamanders die in de Liedermeersweg aangetroffen worden. Zo konden we bijvoorbeeld op 26 februari 2015  200 watersalamanders overzetten. Het zijn de alpenwatersalamander en de kleine watersalamander die we hier aantreffen. Een tiental jaar geleden hadden we pieken van wel duizend salamanders per soort. Maar sinds er een verkaveling kwam op de vroegere met grachten omringde weiden zakten de aantallen tot een paar honderd per soort. Het lijkt erop dat we dit jaar toch wel weer wat zullen stijgen aangezien we nu reeds aan 300 exemplaren zitten. In het zuiden van Merelbeke hebben we nog mooie populaties van de vuursalamander, kamsalamander en ten zuiden van de ringvaart zit ook nog in de meeste natuurrijke zones, de vinpootsalamander.

De hoogste aantallen amfibieën werden in 2014  gered in Antwerpen (44.044), gevolgd door Oost-Vlaanderen (37.596), Limburg (35.513),West-Vlaanderen (26.208) en Vlaams-Brabant (23.186). Toch noteerden vrijwilligers vorig jaar nog 11.969 verkeersslachtoffers. Dit is slechts het topje van de ijsberg. Op heel wat trekroutes is er immers geen ‘padden rescue team’ actief en het werkelijke aantal verkeersslachtoffers ligt dus vaak aanzienlijk hoger. Gemiddeld vonden we in de Liedermeersweg tijdens de heentrek een 50-tal slachtoffers. Maar meestal worden de platgereden salamanders niet opgemerkt of zijn ze reeds weggenomen door dieren.

 

Doorgaans bouwt de paddentrek langzaam op met een trage start midden tot eind februari om te pieken in de eerste of tweede week van maart. In 2014 viel een eerste piek op 20 februari maar viel de grote trekgolf tussen 7 en 23 maart, met 10 maart als absolute uitschieter. Hoe de trek dit jaar zal verlopen, zal sterk worden bepaald door weersomstandigheden. Op 14 maart kan een wandeling plaatsvinden in de Liedermeersweg. (start aan de spoorwegbrug om 20 uur) Indien het vochtig weer en +8 graden is gaat de door het gemeentebestuur georganiseerde wandeling door en kan je ons VOC verwittigen van deelname per e-mail. 

In 2014 werd de grote paddentrek gekenmerkt door een vroege piek op 20 februari met 10 maart als absolute topdag (bron: Hyla)

Amfibieën zijn vooral schemerdieren. De trek vat aan rond 19:00 en stopt rond middernacht. Natuurpunt roept automobilisten op om aandacht te hebben voor de paddentrek en hun snelheid te minderen tot 30 km/u op de aangegeven plaatsen. Reden: bij lagere snelheden kunnen bestuurders overtrekkende padden gemakkelijker opmerken en ontwijken. Minstens even belangrijk: bij snelheden hoger dan 30 km sneuvelen amfibieën door het 'aanzuigeffect' van het voorbijrazende verkeer.

Meer info vind je op www.paddenoverzet.be.    -   Nick De Meulemeester

 
Deel dit artikel

VOC Merelbeke

Liedermeersweg 14
9820 Merelbeke
Tel 09 230 46 46


Alle dagen open van 8u tot 22u
 

Nieuwsbrief

Schrijf u in op onze nieuwsbrief!