Amfibieƫnoverzetacties te Merelbeke

De lente komt dichterbij. Padden, kikkers en salamanders ontwaken massaal uit hun winterslaap! Na een paar dagen aanmodderen zal eind februari de grote amfibieëntrek starten.

Amfibieën brengen de winter meestal door aan land, verstopt onder bladeren, een houtmijt of ingegraven in een ondergrondse holte of muizengang. In het voorjaar ontwaken ze en gaan ze op pad naar hun voortplantingspoel. Doel: een partner zoeken en eitjes afzetten om het nageslacht veilig te stellen.  Door het dichte Vlaamse wegennet moeten veel amfibieën tijdens die tocht een weg oversteken. Vaak eindigt zo’n tocht ‘op weg naar nieuw leven’ in een platte dood. Langs de trekroutes worden nu jaarlijks schermen geplaatst door natuurpunt en/of gemeentebesturen die de amfibieën naar ingegraven emmers leiden. In Merelbeke wordt er nu reeds 15 jaar op deze manier gewerkt. De VOC verantwoordelijke neemt al 25 jaar de taak op zich om elke trekperiode zo goed als dagelijks deze trekkende dieren over te zetten in de Liedermeersweg. Sinds 2004 coördineert Nick ook vanuit zijn gemeentelijke functie als natuur- en milieucoördinator de 3 actieplaatsen te Merelbeke waar schermen en emmers geplaatst worden. De Liedermeersweg wordt  ’s avonds grondig  nagekeken  gewapend met een emmer en zaklamp.

Reddingsactie kikkers

redding van meer dan 1000 kikkers uit een bouwput op de site van de appartementen Brookville aan de Gaston Crommenlaan te Ledeberg

Ongeveer een jaar geleden kregen we een verontrustend mailtje van enkele buurtbewoners.
Projectontwikkelaars die samenwerken met WoninGent gingen een bouwput dichtsmijten maar deze put zat vol kikkers. De put is 15 m op 20 m en het water dat erin staat was op het laagste punt een halve meter diep.
We volgden de vorderingen op en na heel wat heen en weer gemail, kregen we een seintje dat het dempen van de put begin oktober op de planning stond.
We vroegen aan het agentschap voor natuur en bos waar we de kikkers mochten uitzetten nadat we ze gevangen hebben.. 
 
Woensdag 30 september schoten we in actie. Onder leiding van de voc-verantwoordelijkehielpen een vijftiental vrijwilligers mee aan deze actie. Bedankt voor de helpende handen. 
 
Alle amfibieën werden ook geteld : 
 
- 1000 halfwassen kikkertjes (dus nog met staart) al dan niet met pootjes.
- 150 mini kikkers 
- 70 volwassen kikkers. 
 
De eerste dag van de reddingsactie redden we  in totaal 1200 exemplaren , die we terug vrij lieten in een vijver en de Schelde aan de Meierij. De kikkers die er voorkwamen waren de bastaardkikker en de meerkikker. Ook veel macro-infertebraten brachten we over.
Enkele dagen later konden we nog honderden exemplaren redden van de dood.
Bedankt ook aan Nico De Craene, sergeant bij Gentse brandweer die een dierenvangteam begeleidt. Hij zorgde voor verschillende pompen en mankracht.

Amfibieƫnoverzetactie door het VOC Merelbeke

Donderdagavond 26/02/2015  was het zover: met miezerregen op heel wat plaatsen en avondtemperaturen rond de 8 °C, waren de trekomstandigheden gunstig. Padden, kikkers en salamanders ontwaakten massaal uit hun winterslaap. Na een paar dagen aanmodderen was de grote paddentrek duidelijk gestart.

Amfibieën brengen de winter meestal door aan land, verstopt onder bladeren, een houtmijt of ingegraven in een ondergronds holte. In het voorjaar ontwaken ze en gaan ze op pad naar hun voortplantingspoel. Doel: een partner zoeken en eitjes afzetten. Door het dichte Vlaamse wegennet moeten veel amfibieën tijdens die tocht een weg oversteken. Vaak eindigt zo’n tocht ‘op weg naar nieuw leven’ in een platte dood. Langs de trekroutes worden nu jaarlijks schermen geplaatst die de amfibieën naar ingegraven emmers leiden. Dit doen we nog maar tien jaar. Ervoor raapten we ze ‘s avonds op van de straat. Het valt ook duidelijk op dat er meer dieren te vinden zijn aan de verlichtingspalen. Ze worden erdoor aangetrokken.

Op de meeste plaatsen worden de acties door mensen van Natuurpunt uitgevoerd en gecoördineerd, samen met vele vrijwilligers. In de straat van het opvangcentrum wordt ze al 25 jaar georganiseerd door de opvangcentrumverantwoordelijke. In die tijd kon hij vooral ’s avonds zelf reeds 30 000 dieren in de Liedermeersweg overzetten.  ’s  Ochtends worden de dieren meestal door stagiairs, vrijwilligers of personeel uit de emmers gehaald. Dit wordt best zo vroeg mogelijk gedaan omdat de zon salamanders kan doen uitdrogen, vogels ermee kunnen gaan lopen, voorbijgangers ze meenemen. We leggen daarom ook een steen of een andere schuilplaats in de emmers. We geven de gegevens tijdens de trekperiode regelmatig gegevens door aan het paddenportaal van Hyla (de amfibieën –reptielenwerkgroep van natuurpunt) die de acties in Vlaanderen coördineert. In 2014 werden in 123 Vlaamse steden en gemeenten 264 overzetacties georganiseerd (een record!), goed voor 166.547 amfibieën die levend de weg werden overgezet. Wij brengen alle amfibieën veilig over naar de lange sloot van het Liedermeerspark.  Er zijn uitzonderlijke aantallen van salamanders die in de Liedermeersweg aangetroffen worden. Zo konden we bijvoorbeeld op 26 februari 2015  200 watersalamanders overzetten. Het zijn de alpenwatersalamander en de kleine watersalamander die we hier aantreffen. Een tiental jaar geleden hadden we pieken van wel duizend salamanders per soort. Maar sinds er een verkaveling kwam op de vroegere met grachten omringde weiden zakten de aantallen tot een paar honderd per soort. Het lijkt erop dat we dit jaar toch wel weer wat zullen stijgen aangezien we nu reeds aan 300 exemplaren zitten. In het zuiden van Merelbeke hebben we nog mooie populaties van de vuursalamander, kamsalamander en ten zuiden van de ringvaart zit ook nog in de meeste natuurrijke zones, de vinpootsalamander.

De hoogste aantallen amfibieën werden in 2014  gered in Antwerpen (44.044), gevolgd door Oost-Vlaanderen (37.596), Limburg (35.513),West-Vlaanderen (26.208) en Vlaams-Brabant (23.186). Toch noteerden vrijwilligers vorig jaar nog 11.969 verkeersslachtoffers. Dit is slechts het topje van de ijsberg. Op heel wat trekroutes is er immers geen ‘padden rescue team’ actief en het werkelijke aantal verkeersslachtoffers ligt dus vaak aanzienlijk hoger. Gemiddeld vonden we in de Liedermeersweg tijdens de heentrek een 50-tal slachtoffers. Maar meestal worden de platgereden salamanders niet opgemerkt of zijn ze reeds weggenomen door dieren.

 

Doorgaans bouwt de paddentrek langzaam op met een trage start midden tot eind februari om te pieken in de eerste of tweede week van maart. In 2014 viel een eerste piek op 20 februari maar viel de grote trekgolf tussen 7 en 23 maart, met 10 maart als absolute uitschieter. Hoe de trek dit jaar zal verlopen, zal sterk worden bepaald door weersomstandigheden. Op 14 maart kan een wandeling plaatsvinden in de Liedermeersweg. (start aan de spoorwegbrug om 20 uur) Indien het vochtig weer en +8 graden is gaat de door het gemeentebestuur georganiseerde wandeling door en kan je ons VOC verwittigen van deelname per e-mail. 

In 2014 werd de grote paddentrek gekenmerkt door een vroege piek op 20 februari met 10 maart als absolute topdag (bron: Hyla)

Amfibieën zijn vooral schemerdieren. De trek vat aan rond 19:00 en stopt rond middernacht. Natuurpunt roept automobilisten op om aandacht te hebben voor de paddentrek en hun snelheid te minderen tot 30 km/u op de aangegeven plaatsen. Reden: bij lagere snelheden kunnen bestuurders overtrekkende padden gemakkelijker opmerken en ontwijken. Minstens even belangrijk: bij snelheden hoger dan 30 km sneuvelen amfibieën door het 'aanzuigeffect' van het voorbijrazende verkeer.

Meer info vind je op www.paddenoverzet.be.    -   Nick De Meulemeester

 

Verwaarloosde uilen gered uit veel te kleine hokken

 

Nick De Meulemeester van het vogelasiel met twee van de in beslag genomen uilen. - Foto Yves Masscho

Nick De Meulemeester van het vogelasiel met twee van de in beslag genomen uilen. - Foto Yves Masscho

Het Vogelopvangcentrum in Merelbeke vangt op dit moment zeven verwaarloosde uilen op. Die werden in beslag genomen bij een ondernemer uit de omgeving van Deinze. "Oehoes met een spanwijdte van anderhalve meter zaten opgesloten in hokken van 80 centimeter breed", zegt Nick De Meulemeester.

In totaal trof de federale overheidsdienst dierenwelzijn negen uilen aan in de hokken. Het ging om drie gewone kerkuilen, één zwarte kerkuil, twee Afrikaanse oehoes en twee Amerikaanse oehoes. "De hokken waarin die uilen opgesloten werden, voldeden echt niet. De kerkuilen zaten in papegaaienkooien en één oehoe zat in een hok van minder dan één meter breed en had daardoor een vervormde bek. Ook de andere oehoes zaten in te kleine kooien", zegt De Meulemeester. "De dieren waren ook veel te mager. We bekijken nu of ze worminfecties hebben of te weinig eten kregen."

Van de negen uilen werden er zeven overgebracht naar Merelbeke. Twee uilen moesten blijven zitten wegens plaatsgebrek. "De eigenaar heeft nog een kans om zijn uilen terug te krijgen", zegt De Meulemeester. "Hij had materiaal gekocht om een grotere volière te bouwen, maar was er nog niet aan begonnen. Hij zal het nu snel moeten doen. De uilen zullen het vermoedelijk wel halen."
 

Geen wetgeving

"Eigenlijk bestaat er niet echt een wetgeving over het houden en verhandelen van roofvogels", zegt De Meulemeester. "Iedereen kan zomaar een roofvogel kopen of verkopen en dan krijg je zo'n problemen, want een roofvogel vraagt veel onderhoud. Eigenlijk zijn wij tegen het houden van uilen in gevangenschap aangezien het nachtdieren zijn." (EDG)

VOC Merelbeke

Liedermeersweg 14
9820 Merelbeke
Tel 09 230 46 46


Alle dagen open van 8u tot 22u
 

Nieuwsbrief

Schrijf u in op onze nieuwsbrief!